Back to Arts 10-min Health Story

မနက် ၈ နာရီနဲ့ စတင်တဲ့ ပြောင်းလဲမှု

ဖတ်ချိန် ~ 10 မိနစ် 2025 စိတ်အေး + ကိုယ်လက်ကျန်းမာရေး
သတိပြုရန်
ဒီစာအတွင်းက အကြံပြုချက်တွေက အထွေထွေကျန်းမာရေးအလေ့အထ များပါ။ လွန်ကဲတဲ့ နာကျင်မှု၊ မူးဝေမှု၊ အသက်ရှူခက်ခဲမှု၊ သွေးဖိအားပြဿနာ၊ နှလုံးရင်တုန်ကြီး၊ သက်သာမလာတဲ့လက္ခဏာတွေရှိရင် ဆရာဝန်/ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။

အခန်း (၁) — မနက်အလင်းရောင်နဲ့ အရင်ဆုံးတွေ့တဲ့ “မောပန်းမှု”

မနက် ၈ နာရီ။ ဖုန်း Alarm က တင်း…တင်း… ဆိုပြီး ထပ်ခါထပ်ခါ နိုးနိုးထလာတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်မျက်လုံးက ပွင့်လာသလိုပဲ စိတ်ထဲက ပိတ်နေတယ်။

“အိပ်လည်းအိပ်တာပဲ… ဘာလို့ မောနေလဲ” လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးမိတယ်။ အချိန်တိုင်း coffee တစ်ခွက်ထည့်ပြီး မောပန်းမှုကို ဖုံးကွယ်နေခဲ့တာ အစကတော့အဆင်ပြေတယ်… နောက်ပိုင်းမှာတော့ မနက်တိုင်း “အင်အား” ဆိုတာကို ချေးငှားပြီး သုံးနေရသလို ဖြစ်လာတယ်။

မေးခွန်းတစ်ခု
“ကျန်းမာရေးဆိုတာ အကြီးကြီးပြောင်းရမှ ရတာလား… ဒါမှမဟုတ် သေးသေးလေးကနေ စပြီး အချိန်နဲ့အမျှ ပြောင်းလဲလာတာလား?”

အဲဒီနေ့မနက်မှာ… တစ်ခုဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်— “ဒီနေ့က စပြီး သေးသေးလေး ၅ ခုပဲ လုပ်ကြည့်မယ်” လို့။

ဒီဇာတ်လမ်းရဲ့ စည်းကမ်း (၅ ခု)
  • ရေ — မနက်ပထမဆုံး ၂၅၀ml
  • လှုပ်ရှားမှု — ၅ မိနစ်ပဲ
  • အသက်ရှူ — ၁ မိနစ် တည်ငြိမ်မှု
  • အစားအစာ — “အလွတ်မနေ” လိုက်နာ
  • အိပ်ရေး — ဒီည ၁ ချိန်ပိုစောအိပ်

သတိ: “တစ်ခါတည်း perfect” မလိုပါဘူး။ “လုပ်မိသလောက်” ပဲ အောင်မြင်မှုပါ။

အခန်း (၂) — ရေတစ်ခွက်နဲ့ စတင်တဲ့ စိတ်အေးမှု

အိပ်ရာက ထပြီး မီးဖိုခန်းသွားတယ်။ ရေတစ်ခွက်… ၂၅၀ml… သောက်လိုက်တယ်။ အံ့သြစရာကောင်းတာက မောပန်းမှုက ချက်ချင်းမပျောက်ပေမဲ့ ခေါင်းထဲက မိုးအုံနေလားမသိတဲ့ မဲမဲထုထုခံစားချက် အနည်းငယ် လျော့သွားတယ်။

“ငါက coffee ကိုပဲ အားကိုးနေခဲ့တာ… ခန္ဓာကိုယ်က ရေကို မေးနေခဲ့တာလည်း ဖြစ်နိုင်မလား” လို့ တွေးမိတယ်။

မနက်ရေသောက် Tip
မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ coffee မမီခင် ရေ ၁ ခွက် သောက်ကြည့်ပါ။ (အစာအိမ်မသက်သာသူတွေက တစ်ပြိုင်နက်ကြီးမဟုတ်ဘဲ အနည်းနည်းကနေ စနိုင်ပါတယ်)

အခန်း (၃) — ၅ မိနစ် လှုပ်ရှားမှုက “အိပ်ရာမိုး” ကိုဖယ်ပေးတယ်

အိပ်ရာပေါ်မှာ ညောင်းနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို “အိပ်ရာကနေ လွတ်လာအောင်” လုပ်ရမယ်လို့ သိလာတယ်။

Gym မသွားနိုင်ဘူးဆိုတော့… ၅ မိနစ်ပဲလုပ်မယ်။ ထိုင်တန်း၊ လက်အထက်ဆန့်၊ လည်ပင်းလှည့်၊ ခါးလှည့်… တခြားမဟုတ်ဘဲ သွေးလည်ပတ်မှု ကို အစပြုတာပဲ။

၅ မိနစ် Simple Routine
  • လက်ကိုအပေါ်ဆန့် ၅ ချက်
  • လည်ပင်းကို ဘယ်/ညာ လှည့် ၅ ချက်
  • Shoulder လှည့် ၁၀ ချက်
  • ခါးလှည့် ၁၀ ချက်
  • နေရာပေါ်မှာ တက်တက်ဆွဲ (march) ၁ မိနစ်

“ချွေးထွက်မှ exercise” မဟုတ်ပါဘူး။ “ခန္ဓာကိုယ်ကို နိုး” ပေးတာပါ။

အခန်း (၄) — ၁ မိနစ် အသက်ရှူခြင်းနဲ့ စိတ်ကို reset လုပ်လိုက်တယ်

အလုပ်တွေ၊ message တွေ၊ notification တွေက မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ဦးနှောက်ကို ဆွဲနေတတ်တယ်။ အဲဒါကြောင့် “စိတ်” ကို အရင်တည်ငြိမ်အောင် လုပ်လိုက်တယ်။

1-minute Breathing (Box Style)

၄ စက္ကန့် အသက်ရှူဝင် → ၄ စက္ကန့် ထိန်း → ၄ စက္ကန့် အသက်ရှူထုတ် → ၄ စက္ကန့် ထိန်း → ဒီလို ၃ ကြိမ်

အဲဒီ ၁ မိနစ်က “အချိန်မရှိဘူး” လို့ ပြောနေတဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တိတိကျကျ ဆန့်ကျင်ပေးသလို ဖြစ်လာတယ်။ ၁ မိနစ်ဆိုတာ ပျက်စီးတဲ့နေ့တစ်နေ့ကိုကယ်နိုင်တဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။

အခန်း (၅) — အစာမစားဘဲ ပြေးနေလို့ ရလာတာ “မောပန်းမှု” ပဲ

မနက်စာကို မစားပဲ ထွက်သွားတာ… အရင်ကတော့ “အလုပ်များလို့” လို့ထင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တော့ “အလွယ်ဆုံး” ကို ရွေးနေခဲ့တာလည်း ဖြစ်တယ်။

ဒီနေ့တော့ အကြီးကြီးမဟုတ်ဘဲ— အစာအနည်းငယ် သာစားလိုက်တယ်။ ဥပမာ: ကြက်ဥတစ်လုံး + ထမင်းအနည်းငယ် / ငှက်ပျောသီး + နို့ (သို့) ကိုယ့်အဆင်ပြေတဲ့ ရိုးရိုးတစ်မျိုးပဲ။

“အလွတ်မနေ” Rule
  • မနက်စာ မစားနိုင်ရင် “အနည်းဆုံး” တစ်ခုခုစား (ငှက်ပျော/နို့/ကြက်ဥ)
  • ထမင်းနဲ့ဟင်း မရရင် “မုန့်တစ်ခု” တောင် OK (အလွန်ချိုတာ/အလွန်ဆီတာကို များများမစား)
  • coffee ကို အစာလုံးဝမရှိဘဲ မသောက်သေးပါနဲ့

အခန်း (၆) — အိပ်ရေးဆိုတာ “အနာဂတ်ကို ချေးမသုံးတာ”

ညဘက်နောက်ကျမှ အိပ်တာက မနက်အင်အားကို တိုက်ရိုက်စားတယ်။ ဒါပေမဲ့ “အခုချက်ချင်း” ပြောင်းဖို့က ခက်တယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီည… ၁ ချိန် (၁၅ မိနစ်) ပဲ စောအိပ်မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။

15-min Earlier Sleep Trick

တစ်ခါတည်း ၂ နာရီ စောအိပ်မယ့်အစား ဒီည ၁၅ မိနစ် စောအိပ် → နောက်နေ့ ၁၅ မိနစ် → တဖြည်းဖြည်း ဒီနည်းက “အလေ့အထ” အဖြစ် တည်နေကြတတ်ပါတယ်။

အခန်း (၇) — တစ်ပတ်အကြာမှာ သတိထားမိတဲ့ အရာ ၃ ခု

တစ်ပတ်ဆိုတာ တကယ်အတိုကောက်ပါ။ ဒါပေမဲ့ သတိထားမိတဲ့ အရာတွေက “အံ့သြစရာ” ရှိတယ်။

အဆုံးသတ်တဲ့ စာကြောင်းတစ်ကြောင်း
ကျန်းမာရေးဆိုတာ “အံ့ဖွယ်ဆေး” မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့တိုင်း သေးသေးလေး ကတိတစ်ခုကို မဖျက်တာ ပါ။
မင်းအတွက် Challenge (၃ ရက်)

ဒီဇာတ်လမ်းက မင်းကို “လုပ်ချင်စိတ်” သာပေးနိုင်တယ်။ အလုပ်လုပ်စေမယ့်အရာကတော့ မင်းရဲ့ ၃ ရက်လောက် စမ်းကြည့်ခြင်း ပါ။

  • မနက် ရေ ၁ ခွက်
  • ၅ မိနစ် လှုပ်ရှားမှု
  • ၁ မိနစ် အသက်ရှူခြင်း

၃ ရက်ပြီးရင် “ခံစားချက်” ပြော—မင်းအတွက် နောက်ထပ် story အခန်းသစ်ကို ဆက်ရေးပေးမယ်။